एनसीईआरटी समाधान कक्षा 7 संस्कृत दीपकम् अध्याय 5 सेवा हि परमो धर्मः
कक्षा 7 की संस्कृत पुस्तक दीपकम् के अध्याय 5 सेवा हि परमो धर्म: में मानव जीवन के सबसे महत्वपूर्ण गुण – सेवा (सेवाभाव) – का अत्यंत प्रेरणादायक वर्णन किया गया है। इस पाठ में नागार्जुन की कथा के माध्यम से यह सिखाया गया है कि केवल विद्या, धन या पदवी ही जीवन की सफलता का आधार नहीं हैं, बल्कि करुणा, परोपकार और सेवा जैसे मानवीय गुण ही व्यक्ति को महान बनाते हैं। जैसे गौतम बुद्ध अपने गुणों के कारण महान बने, वैसे ही यह पाठ हमें सिखाता है कि सच्चा धर्म दूसरों की सहायता करना है। यह अध्याय विद्यार्थियों को नैतिक मूल्यों और मानवता की ओर प्रेरित करता है।
एनसीईआरटी कक्षा 7 संस्कृत दीपकम् अध्याय 5 के प्रश्न उत्तर
वयम् अभ्यासं क़ुर्म:
1. अधोलिखितानां प्रश्नानाम् एकपदेन पदद्वयेन वा उत्तराणि लिखन्तु –

उत्तर:

2. अधोलिखितानां प्रश्नानां पूर्णवाक्येन उत्तरं लिखन्तु –
(क) अहोरात्रं नागार्जुनः कुत्र कार्यं करोति स्म?
(ख) नागार्जुनः महाराजं किं निवेदितवान्?
(ग) प्रथमः युवुकः कथं कार्यं कृतवान्?
(घ) द्वितीयः युवकः राजमार्गे रोगिणं दृष्ट्वा किं कृतवान्?
(ङ) सेवायाः भावनां विना किं न भवेत्?
उत्तर:
(क) अहोरात्रं नागार्जुनः प्रयोगशालायां कार्यं करोति स्म।
(ख) नागार्जुनः महाराजं निवेदितवान् यत् मम चिकित्साकार्याय एकः सहायकः आवश्यकः।
(ग) प्रथमः युवुकः स्वगृहस्य समस्याः परित्यज्य औषधं निर्मितवान्।
(घ) द्वितीयः युवकः राजमार्गे रोगिणं दृष्ट्वा तस्य सेवां कृतवान्।
(ङ) सेवायाः भावनां विना चिकित्सकः न भवेत्।
3. उदाहरणानुसारम् अधोलिखितानां पदानां स्त्रीलिङ्गरूपाणि लिखन्तु –

उत्तर:

4. उदाहरणानुसारम् अधोलिखितानां पदानां पुंलिङ्गरूपाणि लिखन्तु।

उत्तर:

5. उदाहरणानुसार वाक्यानि परिवर्तयन्तु –

उत्तर:

6. अनुच्छेदे कोष्ठकेषु केचन धातवः दत्ताः सन्ति। उपरि दत्तम् अवधेयांशं पठित्वा ‘स्म’ इति अव्ययपदं उपयुज्य अनुच्छेदं पुनः लिखन्तु।

उत्तर:

